Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy historii. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.
Flaga Edwarda Englanda

Pirat – osoba, która napada w celu rabunkowym używając statku lub łodzi. Piraci atakują zwykle inne statki, ale mogą również napadać cele nabrzeżne.

W przenośni termin "pirat" stosowany jest również wobec szeregu innych osób, np. kopiujących i sprzedających nielegalnie nośniki z utworami artystycznymi, szczególnie z muzyką, w podobny sposób wzbogacających się na handlu nielegalnym oprogramowaniem komputerowym lub korzystających z takiego oprogramowania, nielegalnie nadających na falach radiowych, drastycznie łamiących niektóre przepisy ruchu drogowego (szczególnie dotyczące ograniczenia prędkości oraz prawa pierwszeństwa), podpinających się pod cudze linie telefoniczne (phreaker) itd. (zobacz: piractwo medialne, cracker, hacker).

Spis treści

edytuj Historia

Pyle pirates treasfight.jpg

Piractwo istniało od początków komunikacji morskiej. Najbardziej znanymi piratami byli piraci berberyjscy, również japońscy atakujący wybrzeża Chin. Rozkwit piractwa przypadł na XVI-XVII w., kiedy różni awanturnicy atakowali hiszpańskie statki przewożące złoto i srebro do ojczyzny.

Epoka nabrała specyficznego, romantycznego klimatu dzięki książkom, hollywoodzkim filmom oraz m.in. grze firmy LucasArts o nazwie The Secret of Monkey Island. Opowieści o piratach charakteryzują się specyficzną atmosferą, z powtarzającymi się wątkami hiszpańskich galeonów, ukrytych skarbów, do których prowadzi tajemnicza mapa, rafy koralowe, dzikie dżungle Karaibów, czarna flaga z namalowaną białą czaszką i piszczelami tzw. Jolly Roger.

Oprócz piractwa o charakterze typowo bandyckim, nastawionego na zyski prywatne piratów, rozwinęła się również oficjalna, zinstytucjonalizowana forma piractwa, dotowana i chroniona przez władców państw, a często i przez konkretne miasta nadmorskie. Więcej informacji na ten temat znajduje się pod hasłami bukanier, kaper oraz korsarz.

Obecnie wody Atlantyku są wolne od piractwa. Jednak na niektórych akwenach (gł. Azja Południowo-Wschodnia) ciągle jeszcze żegluga nie jest w pełni bezpieczna.

Do pirackich statków, na jakich pływano na terenie Morza Karaibskiego w XVI, XVII i w XVIII w. zaliczyć należy (w kolejności od najmniejszego do największego): pinasę (mały okręcik, zwykle wykorzystywany jako eskorta), slup (większy, bardzo zwrotny, z chęcią eksploatowany przez piratów), bryg (statek średniej wielkości, najczęściej kupiecki), bark (większy statek kupiecki), i galeon (wielki statek handlowo-wojskowy).

Stanowczą walkę z piractwem władze państw morskich podjęły na początku XVIII wieku. Zwykle wieszano ich na szubienicy publicznie. Kapitan William Kidd zawisł na stryczku w 1701. Problem piractwa istniał nadal na przełomie XVIII i XIX wieku, stając się m.in. jednym z głównych tematów polityki zagranicznej nowo utworzonych Stanów Zjednoczonych. Piractwo na wybrzeżu berberyjskim (Afryka Północna) i częste ataki na amerykańskie statki stanowiły argument za ściślejszą strukturą polityczną państwa. W odpowiedzi na zagrożenie pirackie utworzono też US Navy. Na początku XIX wieku doszło do dwóch wojen berberyjskich. Casus belli stanowiła piracka działalność państewek północnoafrykańskich[1].

edytuj Piractwo w XXI wieku

Obecnie za najbardziej niebezpieczne rejony pod względem zagrożenia piractwem uchodzą: Karaiby, zatoka Adeńska, Cieśnina Malakka[2].

edytuj Znani piraci

Karykatura pirata

edytuj Książki o piratach

edytuj Filmy


edytuj Gry komputerowe

edytuj Zobacz też

edytuj Linki zewnętrzne

Przypisy

  1. ↑ Lawrence A. Peskin, Afrykańscy piraci? Ten sam problem mieliśmy 200 lat temu, "Histmag.org", 30 maja 2009.
  2. ↑ Krzysztof Baranowski. Gdzie napadają?. „Jachting”. 2005. nr 7/2005. 
  3. ↑ Helena Leman. Porwany przez piratów. „Przegląd”. 2002. nr 4/2002. Ss. s.. 
  4. ↑ Firmy płacące okup nie przyznają się oficjalnie do wysokości okupu, takie sumy natomiast podawane są w informacjach prasowych
  5. ↑ Firma hiszpańska nie przyznaje się oficjalnie do zapłacenia okupu, prasa światowa powołuje się na źródła somalijskie
  6. ↑ Wojsko ścignie piratów w Somalii. „Gazeta Wyborcza”. 4 czerwca 2008. nr 129.5739. Ss. s.12. 
  7. ↑ Leszek Szymowski. Pod piracką banderą. „Gazeta Polska”. 9 czerwca 2008. nr 23. Ss. s.16. 

HOT NEWS !

W spółce ZAK SA oddano w czwartek do użytku instalację do produkcji kwasu azotowego, wartą 300 mln złotych - poinformowała w komunikacie spółka [Czytaj dalej...]


W programie Rynki Dla Opornych w dniu dzisiejszym widzowie TVN CNBC zaproponowali dołączenie do portfela RDO spółki Redan. Prowadzący negatywnie ocenili szansę na włączenie spółki do portfela RDO. [Czytaj dalej...]


PKN Orlen chce inwestować w upstream i energetykę po spadku zadłużenia netto poniżej poziomu 30-40% kapitałów własnych, wynika z czwartkowej wypowiedzi wiceprezesa Sławomira Jędrzejczyka. [Czytaj dalej...]


Grupa Lotos, która obniżyła w ub.r. koszty o 252,5 mln zł dzięki realizacji tzw. "pakietu antykryzysowego", chce w 2010 roku obniżyć je przynajmniej o 207 mln zł, wynika z czwartkowej informacji spółki. [Czytaj dalej...]


Przeczytałem, że „Minister Grad sprywatyzował Bogdankę”. Już się zaciekawiłem, jaki to inwestor zainteresował się lubelskim węglem, bo pomyślałem, że może jakiś poważny gracz zainteresuje się nie tylko lubelskim. Szybko się jednak okazało, że to OFE kupiły 46% akcji Bogdanki – i to właśnie była ta prywatyzacja. [Czytaj dalej...]

ca | de | en | es | fr | it | nl | no | pl | pt | ru | ro | fi |